روزي علي (ع) نقل كرد كه پيامبر (ص) فرمود:«زيرك ترين و هشيارترين انسانها كسي است كه خود را به حساب بكشد و براي بعد از مرگ خود كار بكند.»
مردي پرسيد،«اي امير مومنان! چگونه نفس خود را به حساب بكشد؟» امام فرمود:«وقتي كه صبح كرد و پس شب آن روز فرا رسيد به خويشتن بازگردد و خطاب به خود بگويد:«اي نفس! امروز روزي بود كه بر تو گذشت، و هرگز ديگر بازنمي گردد، و خداوند ازتو سوال مي كند كه اين روز را در چه راهي به پايان رساندي، چه كاري در آن كردي، آيا خدا را به ياد آوردي و او را ستودي؟ آيا نيازهاي مومنان را برآوردي؟ آيا رفع اندوه از مومني نمودي؟ آيا در غياب مومن نزد اهل، و فرزندانش آبروي او را حفظ كردي؟ و پس از مرگ او، آيا آبرويش را در ميان بازماندگانش نگه داشتي؟ آيا از غيبت و بدگويي پشت سر مومن خودداري نمودي؟ آيا مسلمان را ياري كردي؟ تو در اين روز چه كردي؟
اگر در پاسخ گفت: كارهاي نيك انجام دادم، خدا را حمد و سپاس كن و تكبير بگو به خاطر توفيقي كه نصيب تو شده است، و اگر گفت امروز گناه كردم يا كوتاهي نمودم از درگاه خداوند استغفار و طلب آمرزش كن و تصميم بگير كه ديگر تكرار گناه نكني. (1)
1- وسايل الشيعه، ج 11، ص 379