مبارزه با رشوه خواري واختلاس

پرسش:
شيطان چه ماهيتي دارد و با چه بسترها و زمينه ها و روش هايي مي تواند موجبات سقوط اخلاقي انسان را فراهم آورد؟

پاسخ:
در بسياري از آيات قرآن كريم، پيروي از شيطان سمبل ضداخلاق دانسته شده و راه خدا در برابر راه شيطان به شمار آمده است. شيطان پرستي در برابر خداپرستي است: «اي فرزندان آدم آيا با شما عهد نبستم كه شيطان را مپرستيد. زيرا دشمن آشكار شما است و اين كه مرا بپرستيد، اين است راه راست» . (يس-60)

حقيقت شيطان
كساني بر اين عقيده اند كه شيطان همان نفس اماره و قوه واهمه يا هواي نفس است. اما قرآن كريم، شيطان يا ابليس را موجودي از گروه جن مي داند كه از آتش آفريده شده و مستقل از انسان است. البته گاهي واژه شيطان بر انسان شرور نيز اطلاق مي گردد و شايد از نظر لغوي هر موجود شريري، مانند هواي نفس را نيز پوشش دهد. اما آن جا كه ابليس و سپاه ابليس گفته مي شود - كه شيطان انصراف به همان ابليس دارد-بي ترديد مراد از آن، هواي نفس، نفس اماره و مانند آن نيست؛ مثل آن جا كه مي فرمايد: «اي فرزندان آدم [مراقب باشيدكه] شيطان فريبتان ندهد، چنان كه پدر و مادرتان را از بهشت بيرون راند.» (اعراف-27)

كارهاي شيطان
كار عمده شيطان وسوسه كردن است كه در چند آيه به آن اشاره شده است. (طه-120) و اين وسوسه از چند راه صورت مي پذيرد:



آري شيطان حقيقتي خارجي است كه ما را مي بيند و در خيال ما نفوذ دارد و از طريق وسوسه ها ما را به كژ راهه ها مي خواند. بنابر آنچه از آيات قرآن استفاده مي شود، شيطان در هرگونه خيالي كه از انجام خير، منع مي كند و يا به ارتكاب شر فرا مي خواند، نقش دارد، و اي بسا اگر دخالت او نبود، آن انديشه باطل به ذهن انسان خطور نمي كرد.
ترديد بسياري از افراد در وجود شيطان به سبب آن است كه اين موجود گمراه ساز هميشه و همه جا در كنار ما و با ما است و چيزي كه هميشه با انسان است، همچون آب براي ماهي، پنهان و پوشيده مي گردد. وجود شيطان آنگاه براي ما ملموس مي گردد كه در دوره اي از عمر، جداي از او و خالي از وسوسه هاي او زيسته باشيم و سپس او در ما نفوذ كرده باشد؛ درحالي كه شيطان از بدو ولادت تا لحظه مرگ در ما و اطراف ما است. 1. آراستن كارهاي زشت: شيطان با زيبا جلوه دادن كارهاي زشت انسان، او را به ادامه آن ترغيب مي كند: «سوگند به خدا كه به سوي امت هاي پيش از تو ]رسولاني[فرستاديم ]اما[شيطان اعمالشان را برايشان آراست.» (نحل-63) 2. وعده هاي دروغ: «شيطان به آنان وعده مي دهد و ايشان را در آرزوها مي افكند و جز فريب به آنان وعده نمي دهد.» (نساء-120) 3. ترساندن انسان از آينده خويش: «شيطان شما را به تهي دستي بيم مي دهد.» (بقره-268)
شيطان و هواي نفس
از آيات قرآن كريم به دست مي آيد كه نفوذ و تاثير شيطان در آدمي از رهگذر هواي نفس است. شيطان از اين راه رفتار فرد را تاييد مي كند و يا تغيير مي دهد. او كارهاي زشت را در نظر فرد مي آرايد، تا به آنها تداوم بخشد و او را نسبت به آينده اش مي ترساند، تا از انجام كارهاي نيك باز ايستد.
به گزارش قرآن كريم، وقتي روز قيامت فرا رسد، شيطان به كساني كه فريب او را خورده اند مي گويد: «]مرا دشنام ندهيد كه [در حقيقت خدا به شما وعده راست داد و من به شما وعده دروغ دادم، و مرا بر شما هيچ تسلطي نبود، جز اين كه شما را دعوت كردم و شما اجابت كرديد. پس مرا ملامت نكنيد و خود را ملامت كنيد. (ابراهيم-22)
پيروي از شيطان موجب مي گردد توجه شخص به لذت هاي دنيا جلب و از ياد خدا غافل گردد و ديگر جايي در دل او براي ياد خدا باقي نماند. آنگاه اندك اندك شيطان بر او چيره مي شود و عامل اين تسلط، سوءاختيار خود شخص است، كه«تسلط شيطان تنها بر كساني است كه وي را به سرپرستي برمي گيرند و بر كساني كه به خدا شرك مي ورزند. (اعراف-27)
«و او را بر كساني كه ايمان آورده اند و بر پروردگارشان توكل مي كنند، تسلطي نيست (النمل-99) نخست انسان خود از ياد خدا غافل مي گردد، آن گاه شيطان همدم او مي گردد. 

دنبالك:http://www.bashgah.net/pages-38367.html