مبارزه با رشوه خواري واختلاس

.  كشور هنگ كنگ

هنگ كنگ در دهه 60 و 70 درگير فساد اداري زيادي بود. پليس تا قبل از سال 1974، كشف و بررسي موارد فساد را بر عهده داشت. در همين سال تأسيس كميسيون مستقل مقابله با فساد I.C.A.C تأسيس شد.

استقلال كميسيون فوق از سه قوه و پاسخگويي رئيس آن در مقابل فرماندار هنگ كنگ از نكات بارز كميسيون مبارزه با فساد مي‌باشد. به صورتيكه نمودار سازماني كميسيون مستقل مقابله با فساد هنگ كنگ (شكل زير) مبين اين امر است:

نمودار سازماني

1-1- بخش پيشگيري از فساد

اين بخش 60 نفر پرسنل دارد كه همگي از مديران ارشد سازمانهاي خدمات عمومي بوده و در گروههاي تخصصي سازماندهي شده‌اند.

بهبود سيستم‌ها اطلاعاتي و مديريتي سازمانهاي دولتي و خدمات عمومي (ساده سازي فرآيندها، شفافيت رويه‌ها و عملكردها، مستند بودن اقدامات هر فرآيند و نتايج آن براي ارزيابي و كنترل‌هاي لازم در اين مجموعه انجام مي‌گيرد).

 2-1- بخش عمليات

اين بخش بيش از 70% نيروي انساني را به خود اختصاص داده است و شامل دو قسمت:

الف) بازرسي بخش دولتي

ب) بازرسي بخش خصوصي مي‌باشد.

در اين بخش امور ذيل نيز انجام مي‌گردد:

• دريافت اطلاعات: تلفن، نامه، حضوري، بدون نامه.

• بازداشت و بازجويي: حداكثر 48 ساعت بازداشت و جمع‌آوري اطلاعات.

• ارائه پرونده به دادگاه.

• آموزشهاي افراد بخش عمليات: آشنايي با قوانين، روش دريافت اطلاعات، روش بازجويي، حمايت از شاهدان و روش شهادت دادن.

 3-1- بخش روابط اجتماعي:

• طرح و برنامه:

- همانند يك سازمان تبليغاتي عمل مي‌كند و مسئوليت آموزشهاي غير مستقيم مردم را بعهده دارد.

- در دفاتر ناحيه‌اي مسئوليت آموزشهاي مستقيم جامعه را بر عهده دارد.

 4-1- نظارت بر كار كميسيون مستقل ضد فساد:

نحوه نظارت بر كار كميسيون مستقل ضد فساد و پاسخگويي آن به صورت زير مي باشد:

• رئيس كميسيون فقط در مقابل فرماندار هنگ كنگ پاسخگو است و در مقابله با فساد، همه مردم از اين سازمان انتظار دارند.

• بررسي و ارزيابي عملكرد كميسيون به وسيله كميته‌هاي مستقل مشورتي منصوب از طرف فرماندار انجام مي‌گيرد.

• قوه مقننه مي‌تواند روي امور مالي و عملكرد كميسيون تفحص نمايد.

• بازرسي داخلي.

• تعقيب با اجازه دادگستري است و اين سازمان نمي‌تواند كسي را محكوم كند.

 5-1- بيان چند نكته:

• بودجه كل كميسيون در سال 1998 بالغ بر 000/000/77 ميليون دلار براي جمعيت 6/5 ميليون نفري هنگ كنگ در نظر گرفته شد.

• وظيفه كميسيون، سالم سازي فرهنگ مردم است به صورتيكه حتي دانش‌آموزان در سطوح ابتدايي، كميسيون مذكور را مي‌شناسند و شماره تلفن آن را مي‌دانند.

• حمايت كامل جامعه به دليل استقلال از سه قوه.

• آموزش مديران ارشد و ساير طبقات مردم با استفاده از روشها و مستندات و ابزارهاي مختلف سمعي و بصري.

• كليه استخدامهاي دولتي بايد در هفته نامه خاص استخدام، چاپ و اعلام شود.

• انتشار اخبار موارد فساد و نتايج آن براي اصلاح جامعه و نظارت عمومي بر عملكرد سازمانها.

• ممنوعيت تصدي بيش از يك شغل كاركنان دولت.

• موضوع و شرايط همه قراردادهاي دولتي بايد از طريق روزنامه دولتي منتشر شود.

• ممنوعيت پذيرش هديه، تخفيف، وام و امتياز براي افراد شاغل در سازمانهاي خدمات عمومي.

• اعلام داراييهاي مديران و كارمندان سازمانهاي خدمات عمومي و نگهداري آنها در يك بانك اطلاعاتي.

• نظر سنجي براي ارزيابي ميزان موفقيت مبارزه با فساد.

 2. كشور مالزي

از جمله اقدامات مالزي در مقابله با فساد اداري شامل موارد زير مي‌باشد:

• تشكيل كميته يكپارچگي مديريت اداري دولت مالزي.

• تبيين مفهوم فساد در قوانين (قانون ضد فساد 1997).

• تأسيس آژانس ضد فساد.

• تأسيس دفتر شكايات مردمي.

• ايجاد مركز برنامه‌ريزي و مدرنيزاسيون اداري مالزي

ساختار سازماني

 1-2- كميته يكپارچگي مديريت اداري دولت مالزي

• هدف:

ايجاد مديريت دولتي و خدمات عمومي كارآمد، نظام يافته و با بالاترين درجه از يكپارچگي از طريق افزايش ارزشهاي عالي، تلاش براي حل مسائل و ضعفها بويژه در مديريت مالي، اداره امور عمومي، برخورد با موارد فساد، سوء استفاده از موقعيت سازماني و رفتارهاي خلاف دين، قوانين و مقررات از سوي كارمندان.

• دستور كار كميته يكپارچگي مديريت شامل اين موارد مي‌باشد:

- قوانين و مقررات

- سيستم‌ها و رويه‌هاي كاري

- ارزشهاي متعالي و اصول رفتاري

- تشويق كاركنان

- اقدامات تنبيهي و اصلاحي

- نقش مديران

- كنترل‌هاي داخلي

 2-2- آژانس ضد فساد:

در برنامه چشم انداز 2020 مأموريت آژانس ضد فساد شامل اين موارد مي‌باشد:

- كمك به ايجاد جامعه عاري از فساد بر مبناي ارزشهاي اخلاقي و تحت هدايت حكومتي پاك، كارآمد و قابل اعتماد.

- تبديل آژانس ضد فساد به سازماني حرفه‌اي و به الگويي به عنوان مشهورترين آژانس ضد فساد دنيا طبق اصول عدالت، قاطعيت و قابليت اعتماد.

- مبارزه هماهنگ و مداوم با فساد و سوء استفاده از موقعيت سازماني به اجراي قوانين و مقررات و حامي و پشتيبان منافع مالي.

 • مصاديق فساد از نظر قانون:

1) رشوه

2) تقلب در قراردادها (انعقاد- اجراء- تحويل)

3) سوء استفاده از قدرت 

 3-2- مركز برنامه‌ريزي مديريت و مدرنيزاسيون اداري:

- نخست وزير مالزي در دستورالعمل شماره 1 سال 1998 مي‌گويد:

- «عدم كنترل فساد موجبات تهديد امنيت، افزايش بي‌عدالتي و زحمت بيشتر مردم را فراهم مي‌نمايد. اين مسأله بايد بصورتي جامع، هماهنگ و برنامه‌ريزي شده پيگيري شود بطوريكه علاوه بر جنبه پيشگيري از فساد جنبه‌هاي كارآيي، شفافيت، يكپارچگي و پاسخگويي در مديريت حكومت را نيز شامل گردد».

• مأموريت:

اعمال اصلاحات پايدار در بخش امور عمومي، به منظور ارتقاء كيفيت، كارآيي و اثر بخشي خدمات عمومي در راستاي اهداف ملي (چشم انداز 2020)

• نقش و جايگاه

حلقه نظارت و هماهنگي بين كميته فدرال و كميته‌هاي ايالتي يكپارچگي مديريت و سازمانهاي دولتي است و نقشهاي زير را بر عهده دارد:

- يك سازمان پيشرو تسهيل كننده تغيير است

- مشاور سازمانهاي دولتي در زمينه توسعه سازمان

- مسئول برنامه‌ريزي، هماهنگي و نظارت بر اجراي پروژه‌هاي كلان تكنولوژي ارتباطات (ICT) و اتوماسيون اداري

• اهداف اصلي

- تغيير در نحوه تفكر نيروي انساني بخش خدمات عمومي بر اساس فرهنگ كيفيت

- استفاده بيشتر و مؤثرتر از فن‌آوري ارتباطات (ICT)

- تقويت يكپارچگي مديريت در همه زمينه‌هاي فعاليت‌هاي بخش خدمات عمومي

- افزايش هماهنگي بين بخش دولتي و خصوصي از طريق بهبود ساختار، سيستم‌ها و قوانين و مقررات

• استراتژيها:

- ايجاد توافق و تعهد در استقرار آژانس‌ها

- اطمينان از اثر بخشي برنامه‌ها و استقرار فرآيندها

- افزايش درك از برنامه‌ها، بهبود از طريق آموزش و ساير وسايل ارتباطي

- فراهم نمودن خدمات مشاوره‌اي براي سازمانهاي بخش خدمات عمومي

- بازنگري و پايش استقرار برنامه‌ها

- افزايش فرهنگ كيفيت در سازمانهاي بخش خدمات عمومي و كاركنان دولت از طريق سيستم جايزه

 4-2- مدرنيزاسيون امور اداري

- پياده سازي سيستم مديريت كيفيت در بخش خدمات دولتي با هدف رضايت مشتريان

- برنامه‌ريزي براي استقرار سيستم مديريت كيفيت در سازمانهاي دولتي تا پايان سال 2000

- كنترل برنامه از طريق دريافت گزارشهاي 3 ماهه از سازمانها توسط MAMPU و تشكيل جلسات فصلي

- حركت بسوي استقرار TQM

- اعلام استاندارد خدمات

- ايجاد دستگاههاي خدمات عمومي (ارائه خدمات در يك محل)

- بهبود ساختارهاي سازماني و مديريت نيروي انساني در بخش خدمات عمومي (رويه آموزشها، ارزيابي عملكرد، پاداش و ترفيعات)

- افزايش ميزان پاسخگويي و يكپارچگي در بخش خدمات عمومي

- ترويج ارزشهاي مطلوب و اخلاق كاري در بخش خدمات عمومي (آموزش، سمينار، سخنراني و انتشارات مانند مجله «خدمت»)

- بهبود سيستم‌ها و رويه‌هاي كاري (ساده سازي فرآيند‌ها، بهبود مديريت اطلاعات استفاده از تجهيزات مدرن)

- تقويت روابط و هماهنگي دولت و بخش خصوصي

- استقرار سيستم كارآمد برنامه‌ريزي و اجراء و كنترل پروژه‌هاي توسعه

- سيستم بازرسي كيفي و نظارت بر خدمات عمومي

- بهبود نظام ارزيابي بهره‌وري

- بهبود مديريت مالي

- ارائه خدمات مشاوره مديريت

• بهره‌‌برداري مؤثر از فن آوري اطلاعات:

- استفاده از سيستمهاي اطلاعاتي رايانه‌اي توسط سازمانهاي دولتي از سال 1980

- برنامه جامع اتوماسيون اداري شامل يك طرح توسعه ارتباطات داده‌اي تحت عنوان بزرگراه اطلاعاتي و هفت طرح جامع براي توسعه سيستمهاي كاربردي

• طرح جامع به سوي خدمات عمومي الكترونيكي:

• خدمات رساني الكترونيكي دولت (EG):

- پرداخت و دريافت‌ها

- رأي گيري در انتخابات

- شكايات مردم از سازمانها

- نظارت بر اجراي پروژه‌ها

- مديريت نيروي انساني

- تداركات الكترونيكي

- ارتباطات و اطلاع رساني

- مديريت يكپارچه انبارها

- امور بازرگاني دولتي (ثبت شركتها، پرداخت ماليات، كارت بازرگاني داخلي و خارجي و ...)

- ثبت نام مدارس

- برنامه‌ريزي توسعه و بودجه‌بندي

- امور بازرگاني دولتي (ثبت شركتها، پرداخت ماليات، كارت بازرگاني داخلي و خارجي و ...)

- ثبت نام مدارس

- برنامه‌ريزي توسعه و بودجه‌بندي

 •  (PILOT) پروژه‌هاي آزمايشي:

- سيستم‌هاي ثبت رانندگان وسائط نقليه، صدور گواهينامه و پرداخت صورتحساب خدمات دولتي

- تداركات الكترونيكي

- اتوماسيون اداري

- سيستم‌هاي نظارتي از جمله نظارت بر پروژه‌ها

 • درمان از راه دور

پروژه‌هاي آزمايشي مشتمل بر:

- اطلاعات و آموزش بهداشت فردي

- آموزش مداوم پزشكي

- مشاوره از راه دور

- برنامه بهداشت زندگي

• مدارس هوشمند

پروژه‌هاي آزمايشي مشتمل بر:

- مواد آموزش- يادگيري

- سيستم ارزيابي آموزش

- سيستم مديريت آموزشي در مدارس

كارت چند منظوره:

دو نوع كارت پيشنهاد شده است:

1) كارتهاي مربوط به خدمات دولتي شامل:

الف- با كاربري دولتي (شناسايي فردي):

كارت شناسايي

گواهينامه رانندگي

كارت بهداشتي (دفترچه خدمات درماني)

اطلاعات مهاجرت

2) كارتهاي مربوط به پرداختها:

ب- با كاربري پرداخت:

پرداخت نقدي الكترونيكي

كارت اعتباري

ATM

BEBIT

 5-2- دفتر شكايات مردمي:

• هدف

رسيدگي دقيق و سريع به شكايات از سازمانهاي دولتي در جهت تلاش صحيح آنها براي تحقق رشد مداوم اقتصاد مالزي

• وظايف

دريافت شكايات و رسيدگي به آنها

گزارش نتايج بررسيها همراه با پيشنهاد به كميته دائمي شكايات

اعلام تصميمات كميته به وزارت‌خانه‌ها،‌ سازمانها، مقامات محلي ....

نظارت بر انجام اقدامات اصلاحي و ارائه بازخورد به كميته دائمي شكايات

 • كميته دائمي شكايات مردمي

اعضا:

دبير هيئت دولت، مدير كل دفتر شكايات مردمي، مدير كل آژانس ضد فساد، مدير كل MAMPU

وظايف:

- تعيين خط مشي و سيستم مديريت شكايات

- بررسي و تصميم‌گيري درباره گزارشها

- دعوت از مقامات براي توضيح درباره شكايات

- دستور انجام اقدامات اصلاحي به مقامات

• انواع شكايات مردمي:

اين شكايات شامل انواع شكايات مردم از سازمانهاي دولتي به استثناي مواردي كه طبق قانون، فساد تلقي شده و در حيطه عمل وظايف آژانس ضد فساد قرار مي‌گيرد

 بعضي از موارد شكايات:

- تأخير در انجام وظايف اداري

- اقدامات و تصميمات نامناسب

- سوء استفاده از قدرت

- عدم اجراي قوانين و مقررات

• وظايف و مسئوليتهاي دفتر شكايات مردمي:

اعلام تعهد دفتر به عموم مردم

گردش كار سيستم مديريت شكايات

شناساندن دفتر شكايات مردمي

اعلام كتبي وصول شكايات طي دو هفته

ارائه پاسخ و بيان دلائل طولاني شدن

انجام اقدامات اصلاحي 

ارائه گزارش سه ماهه

كميته دائمي شكايات مردمي مي‌تواند پيشنهاد عزل مقام دولتي را بدهد

انتشار مشروح شكايات بصورت كتاب

نتيجه‌ اقدامات صورت گرفته در عرصه مبارزه با فساد:

• جلوگيري از رواج رشوه و فساد اداري در نهادهاي دولتي و به ويژه پليس، به طوريكه مردم اين شرايط را طبيعي و غير قابل تغيير مي‌دانستند.

•رسيدن به عزم ملي براي مبارزه با فساد اداري

• تبيين فساد اداري و تدوين يك قانون جامع و ضد فساد به مجموعه قوانين پراكنده

• تعيين يك سازمان با قدرت قانوني مناسب به عنوان متولي اصلي حركت ضد فساد در كشور

• مبارزه مستقيم با فساد به نحوه مؤثر (تكميل پرونده و ارائه به دادگاه)

 • آموزش عمومي مردم و سازمانها و جلب مشاركت همگاني در حركت ضد فساد

• استفاده وسيع از وسايل ارتباط جمعي در نشر آگاهيها و آموزش عمومي

• پيشگيري از فساد اداري از طريق بهبود نظام اداري، ترويج شفافيت عملكرد و پاسخگويي سازمانهاي دولتي شامل:

- شفاف نمودن مدت زمان و هزينه‌هاي انواع خدمات

- ساده سازي قوانين و مقررات شفاف نمودن مدت زمان و هزينه‌هاي انواع خدمات

- اصلاح مستمر سيستمها و رويه‌هاي كاري سازمانها

- استفاده مؤثر از فن‌آوري ارتباطات و سيستمهاي رايانه‌اي

- بهبود ساختار مديريت منابع انساني

- ترويج و كاربست ارزشهاي اخلاقي و اصول رفتار سازماني در قالب دستورالعمل‌هاي اجرايي قابل كنترل

دنبالك:http://www.gio.ir/?view=12&nu1=265